Ngày 19 tháng 6 năm 2026 tại Viện Khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc (Nomafsi), Hội Khoa học công nghệ chè Việt Nam phối hợp với Viện Nomafsi tổ chức Hội thảo khoa học nhân dịp kỷ niệm 108 năm ngày thành lập Cơ sở nghiên cứu Nông – Lâm nghiệp Phú Thọ (21/6/1918-21/6/2026).
Dự hội thảo có TS. Đỗ Văn Ngọc – Chủ tịch Hội Khoa học Công nghệ chè Việt Nam, các thành viên trong BCH Hội. Đại diện Lãnh đạo Viện KHKT nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc và các cán bộ nghiên cứu khoa học, lãnh đạo đơn vị chuyên môn thuộc Viện.
Tại hội thảo đã có 04 báo cáo chuyên đề được trình bày
(1) Báo cáo một số kết quả nghiên cứu chè giai đoạn 2023-2026, định hướng nghiên cứu trong thời gian tới. Theo đó, trong hơn 4 năm qua, Viện KHKT nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc đã nghiên cứu, công bố thêm 04 giống chè mới, thực hiện bảo hộ cho 04 giống chè, lập hồ sơ bảo hộ 03 giống, được công nhận 07 tiến bộ kỹ thuật, 06 quy trình kỹ thuật cấp cơ sở. Các nghiên cứu mới tập trung cho phát triển sản xuất chè theo hướng hữu cơ, giảm phác thải cacbon, xây dựng mô hình sản xuất sử dụng giống chè mới có năng suất cao, chế biến sản phẩm có giá trị cao phục vụ xuất khẩu, đồng thời có bổ sung theo dõi đánh giá đối với nhóm đối tượng chè mới như chè sử dụng búp tươi uống liền,…
(2) Báo cáo kết quả nghiên cứu, bảo tồn cây chè Shan và định hướng nghiên cứu.
(3) Báo cáo kết quả nghiên cứu nụ hoa chè tại các giống chè phổ biến tại Việt Nam.
(4) Báo cáo kết quả điều tra, khảo sát chè vùng đồng bằng sông Hồng tại xã Thư Vũ và Quỳnh An, tỉnh Hưng Yên (tỉnh Thái Bình cũ). Báo cáo đã chỉ ra rằng, vùng chè khảo sát là vùng chè uống tươi truyền thống lâu đời, mang đậm bảo sắc tại địa phương. Nguồn gen chè bản địa rất phong phú, các cây chè thuộc nhóm chè Trung du hạt và có giá trì bảo tồn. Hoạt động sản xuất còn nhỏ lẻ, chuỗi liên kết và tiêu thụ sản phẩm chưa phát triển.
Tham gia ý kiến góp ý tại hội thảo, các chuyên gia như KS. Nguyễn Văn Niệm, PGS.TS. Phạm Văn Chương, TS. Dương Trung Dũng lưu ý đến hướng nghiên cứu về chế biến sâu, những sản phẩm có giá trị cao mang tính dẫn dắt thị trường chè trong thời gian tới. Có thể các nghiên cứu vẫn theo hướng đi từ giống, kỹ thuật nhân giống, canh tác và chế biến theo truyền thống, tuy nhiên, cần liên tục cập nhật, tranh thủ vận dụng, áp dụng những tiến bộ mới trong và ngoài nước để rút ngắn thời gian chuyển giao giống, công nghệ, gắn chuyển giao với từng vùng, khu vực cụ thể nhằm nang cao giá trị sản xuất. Một trong những thách thức cho ngành chè hiện nay là thiếu vắng doanh nghiệp dẫn dắt, thông tin thị trường để phát triển chung.
Chuyên gia, PGS.TS. Lê Tất Khương, TS. Nguyễn Hữu La, TS. Đặng Văn Thư đã có những chia sẻ sâu sắc về tiềm năng, vị thế và những điểm nghẽn có dư địa phát triển đối với nghiên cứu cây chè. Các đại biểu thực sự đặt niềm tin cho hướng nghiên cứu cây chè shan bản địa, những ngành hàng mới của sản xuất chè như chè dược phẩm, đồ uống chất lượng cao, phát triển du lịch cộng đồng gắn với di sản nông nghiệp. Một trong những tồn tại mà các chuyên gia đã chỉ ra cũng như mong muốn được hoàn thiện thêm là khả năng đáp ứng về nghiên cứu sinh hoá chè, thị trường và những thực tế phát sinh đối với ngành chè trong thời gian tới.
Hội thảo cũng đưa ra tiêu chí lựa tuyển cây chè hái lá đầu dòng:
– Khái niệm: Cây chè hái lá là cây chè được trồng thu hái lá để nấu nước chè tươi giải khát, được thu hoạch theo lứa sinh trưởng tự nhiên, được trồng phổ biến ở vùng đồng bằng Bắc bộ và các tỉnh duyên hải miền trung.
– Một số yếu tố cấu thành năng suất
+ Tổng số lá (lá) = số lá thu hái/ lứa x số lứa hái (lứa/năm)
+ Năng suất cây chè thu lá (kg) = khối lượng 1 lá (g/lá) x tổng số lá (lá)
+ Tuổi cây: > 15 năm
+ Đường kính thân: > 10 cm
+ Diện tích lá: > 15 cm2
+ Số đợt sinh trường: > 3 đợt/năm
+ Chiều cao cây > 5 m, cây sinh trưởng khỏe, lá dày bóng, màu xanh đậm